Zijn hand in de mijne....Rouw om een ouder
Ik wilde alleen zijn telefoon terugzetten naar de fabrieksinstellingen.
Een praktisch klusje. Jaren na zijn dood zette ik de Samsung van mijn vader aan.
Daar was zijn schermachtergrond. Een schilderij dat hij zelf had gemaakt. Eerlijk gezegd had het op mij nooit zo veel indruk gemaakt.
Maar hij was er apetrots op.
En ineens zat ik daar weer. In zijn wereld, tussen de dingen die hij belangrijk had gevonden. Een wereld die op een dag gewoon was gestopt, terwijl de telefoon was blijven liggen.
Zou ik zijn WhatsAppjes lezen? Of alles meteen wissen?
Eén druk op de knop en de verleiding was weg.
Ik wilde toch kijken. Maar WhatsApp liet zich niet zomaar openen. Iets met updates, vermoed ik. De techniek besloot voor mij.
Bij zijn foto’s kon ik wel. En in zijn telefoonhoesje vond ik een handgeschreven briefje.
Woorden over zijn ziekte. De diagnose, de behandeling.
Dat handschrift.
Hoe vertrouwd een handschrift kan zijn. Zijn briefjes op tafel, afspraken op gele post-its. Een boodschap die hij in het zakje van zijn overhemd stopte.
Ik was meteen terug in die lente.
We onderhandelden over vijf jaar
“Ik wil geen rare dingen hoor. Ik hoef niet allemaal van die behandelingen.”
Dat was papa.
Ik probeerde hem gerust te stellen. Laten we uitgaan van nog vijf jaar, zei ik. Tijd om te leven. Tijd om samen te zijn.
“Maar meer echt niet hoor. Dan ben ik drieëntachtig. Mag het dan eindelijk?”
Ik moest lachen. Daar zaten we, te onderhandelen over zijn levensduur.
Het werden geen vijf jaar.
Zijn ziekbed duurde van april tot eind juni.
Wat er tussen ons veranderde
Ik was altijd ontzettend dol op mijn vader. Onze band was alleen niet altijd gemakkelijk.
Als kind had ik soms meer nabijheid en bescherming nodig gehad dan ik bij hem vond. Ook toen ik volwassen was, kon ik nog voelen hoe graag ik dat van hem had gewild.
Ik vind het nog steeds moeilijk om dat zo op te schrijven. Uit liefde en respect wil ik zorgvuldig met zijn herinnering omgaan. Alsof het benoemen van mijn verdriet iets zou afdoen aan hoeveel ik van hem hield.
Ook dat hoort voor mij bij rouw: nog behoefte hebben aan erkenning voor wat je hebt gemist, terwijl je tegelijkertijd koestert wat er tussen jullie was.
Toch kwam ik oprecht graag bij hem. Ik had er mijn eigen kamertje. Hij keek tennis en ik ging mijn gang. Ik genoot van de vertrouwdheid. Voor zat daarin een thuis.
In het laatste jaar van zijn leven werd er 'iets' zachter tussen ons. Hij keek me vaker met een zachte blik aan. Misschien heeft hij nooit geweten hoeveel pijn hij daarmee verzachtte.
We hadden allebei een relatiebreuk achter de rug en waren daar ieder op onze eigen manier verdrietig over. We brachten weekenden samen door. Er ontstond een nabijheid waar ik heel blij mee was.
Niet lang daarna bleek hij ziek.
Hij zei dat hij mij nodig had. Dat voelde even dubbel en bracht me terug naar mijn kindertijd. Maar mijn hart ging als vanzelf open. Ik sloot hem in mijn armen en beloofde dat ik voor hem zou zorgen. Daar hoefde hij zich geen zorgen over te maken.
Ik wilde hem beschermen en vocht voor zijn verzorging. Hij kon zo ontwapenend zijn: soms een klein jongetje in de gedaante van een ijdele oudere man.
Zijn hand in de mijne
Op een ochtend werd het me te veel.
Hij zag de ziekenhuisbezoeken niet meer zitten. De afhankelijkheid, het wachten, de rolstoel waarin hij liever niet wilde plaatsnemen. Hij had pijn en was moe.
Ik was bang.
Bang om hem kwijt te raken, juist nu we elkaar op een andere manier hadden gevonden. Die ochtend huilde ik en werd ik boos. Ik wilde hem zo graag bij me houden.
Daarna reden we naar het ziekenhuis.
De hele weg hielden we elkaars hand vast.
Als ik moest schakelen, nam ik zijn hand daarin mee.
Van alles wat er in die maanden gebeurde, is dat een van de herinneringen die ik het dichtst bij me draag.
Later kwam het moment waarop hij aangaf dat hij niet meer kon.
Toen moest ik luisteren naar iets wat ik zelf nog niet wilde. Hij kon niet meer, maar wachtte op mijn toestemming.
“Het is goed, papa. Je mag gaan.”
Zijn telefoon wissen
Met die telefoon in mijn hand voelde ik hoeveel thuisgevoel er in hem had gezeten.
Het gemis was in de loop van de jaren draaglijker geworden. En toch waren er nu tranen over mijn wangen. Om een schermachtergrond. Een briefje. Dat bekende handschrift.
Zo dichtbij, en toch kon ik hem niet aanraken.
“Ach papa, ik mis je. Ik hou van je”, zei ik hardop.
Ik keek uit het raam.
In gedachten zag ik hem staan. Zijn cognackleurige suède jas, zijn paarse trui, het lichtblauwe overhemd eronder. Zijn wandelstok, die nog van zijn moeder was geweest.
Hij glimlachte. Zo van: toe maar. Het is goed.
Ik haalde diep adem en zette de telefoon terug naar de fabrieksinstellingen.
Het scherm lichtte op. Het toestel begon zijn opdracht uit te voeren.
En ik bleef nog even zitten.
Als liefde en gemis een ingewikkelde geschiedenis hebben
Wanneer je een ouder verliest, neem je de hele band mee in je verdriet. De vertrouwdheid, de mooie herinneringen, maar ook de teleurstellingen en de momenten waarop je elkaar niet kon bereiken.
Bij mijn vader kwam daar iets bij: het verdriet om de nabijheid die we pas laat hadden gevonden. Wat was ik daar blij mee geweest. En wat had ik daar graag meer tijd voor gehad. En voor mezelf verloor ik de laatste plek die als thuis had aangevoeld.
Misschien herken je dat. Je mist iemand en merkt tegelijkertijd dat er boosheid of oud verdriet bovenkomt. Of je koestert een liefdevol afscheid, terwijl eerdere ervaringen nog steeds pijn doen.
Je hoeft je herinneringen niet allemaal dezelfde kleur te geven.
Je kunt dankbaar zijn voor wat er was en verdrietig om wat ontbrak. Je kunt van iemand houden zonder alles goed te hoeven praten. En een moeilijk verleden maakt je gemis niet minder oprecht.
Voor mij is de zachtheid van die laatste periode kostbaar. Ik weet ook dat niet iedereen zo’n toenadering of afscheid krijgt. Misschien bleven bij jou juist veel woorden onuitgesproken. Ook dat verdient ruimte.
Wat raakt het gemis bij jou?
Een telefoon, een geur, een handschrift of een terloopse opmerking kan iemand ineens heel dichtbij brengen. Zo’n moment hoeft geen oordeel te worden over hoe goed je met het verlies omgaat.
Misschien helpt het om jezelf op zo’n moment te vragen:
Wat mis ik nu precies? De persoon, onze vertrouwdheid, wat we nog hadden willen doen — of iets waarnaar ik altijd ben blijven verlangen?
Er kunnen meerdere antwoorden zijn.
In mijn begeleiding is er ruimte om die verschillende kanten te onderzoeken. Het verlies zelf, de geschiedenis van de relatie en wat je vandaag nodig hebt. Zonder dat je eerst hoeft te kiezen of jullie band nu goed of moeilijk was.
Mijn vader kon me raken met zijn felheid. Hij kon me ook ontroeren. Ik heb dingen bij hem gemist en ik mis hem.
Het is allemaal onderdeel van onze band.
Zijn telefoon is inmiddels leeg.
## De Herinnering aan Zijn Hand in de MijneHoe hij mijn hand vasthield, weet ik nog.
Opmerkingen